Verslag ontbijtboek met Björn Soenens op 27 december 2021

Maandagmorgen 8h30, we starten onze kerstweek met een De Hanze Ontbijt(k)boek, op zich toch al speciaal. Het mag dan lastminute gewijzigd zijn in een digitale variant, toch zitten de leden talrijk klaar om te luisteren. Dat zegt iets over wie aan het woord komt. Voorzitter Valerie Meuser verwelkomt de leden, alsook Björn Soenens, die weinig inleiding nodig heeft. Zo horen we van Hanzelid Stefan Soutaer, die deze ochtend als moderator zal optreden met o.a. reeds ingestuurde vragen van de leden.


Björn heeft eigenlijk niet veel vragen nodig om het daaropvolgende uurtje met passie en drive te vullen over jawel Amerika, en meteen ook even de hele complexe wereldproblematiek erbij neemt. Niet verwonderlijk want sinds WO II (pas sinds 1942 betrokken geraakt naar aanleiding van de aanval op Pearl Harbour) is de VS zich verder gaan richten op expansie, terwijl ze zich vroeger eerder hielden aan een soort isolationisme. De VS kwam en toonde dat het sterker was. Sindsdien ontwikkelden ze hun expansiedrift en optreden als een soort politie. Nu zit de VS zelf in de problemen. De mythe van de American dream werkt niet meer. Een groot deel van de bevolking is achtergebleven, is boos, wil terug naar default, naar non-interventionalisme. Toch hebben ze nog een enorm defensiebudget goedgekeurd. 


Natuurlijk gaat het eerst over Trump. Wij trokken grote ogen, maar voor Björn was zijn verkiezing geen verrassing omdat Trump net inspeelde op grotere ongelijkheid. Het volk morde al sinds 2012. Deze onvrede was al lang aan het broeden en werd te lang onderschat, met als gevolg een tornado van woede. Handig voor Trump, hij kan opruien tot een soort cultuuroorlogen. Trump heeft altijd al graag op zere plekken geduwd, met veel blabla en PR. Hij wijst op hypocrisie. Terecht, maar is even hypocriet. 


Het Trumpisme is nu niet opgehouden. Hij jut het volk verder op via mails, als een soort geloofssysteem, als een ‘kerk van Trump’. Hij is de redder van de democratie. Een geloofssysteem laat zich niet zo gauw kelderen. Trump is niet weg: zowat 30 miljoen mensen lijken bereid om de democratie te heroveren door Biden weg te werken. Dat is 1 op 10 Amerikanen (en dus een steviger ‘leger’ t.o.v. de 2 miljoen die effectief bij het leger zijn).


Joe Biden doet het goed. Hij heeft met zijn ervaring en empathie zeer goed aangevoeld wat hij moet doen. Ook wat technologie betreft, is Biden visionair met zware investeringen om China te contrariëren. Maar met slechts 50/50 meerderheid dreigt deze boycotdemocratie stilstand te brengen en hij een onsuccesvol president te worden, ondanks zijn vele goede bedoelingen.

Björn heeft het ook over hun 2-partijensysteem. Amerika is destijds niet opgebouwd rond een partijensysteem, maar precies opgericht tegen de particratie en de aristocratie in Europa; dus liefst zonder partijen, als een royalty met presidenten. 

De Democraten op zich bestaan nu uit bijna 20 partijen. Ze hebben hun arbeiders wat laten vallen en Trump heeft ze naar de Republikeinen gehaald. Veel van de kiezers van Trump hebben zich nu vernederd gevoeld. Als je Trump vernedert, verneder je hen. 


De VS heeft de oudste en grootste democratie en Björn heeft het regelmatig ook over de problemen waarmee democratie te kampen krijgt en de gevaren voor een autocratische invulling. Er gaat ook heel veel geld naar consultancy in plaats van naar daadkracht. 


Björn heeft het natuurlijk ook over macht en wijst er ons op dat we op wereldvlak soms nogal eens iets mislezen, misinterpreteren, zoals bv. Oekraïne (de Russen zijn al veel bedrogen door Europa). Naast de wereldproblematiek krijgen we ook heel wat historische duiding. Veel inside info dus en een uurtje is te kort. Maar straks hebben we zelf ook het vuistdikke boek met het echte, alledaagse leven zoals hij het vaststelt. Björn woont in de VS en blijkbaar hebben ze daar de burgeroorlog van 160 jaar geleden eigenlijk nooit echt verteerd. Het zijn nu nog 2 aparte systemen en eigenlijk 50 verschillende landen. De bevolking neemt amper toe en men zou meer immigranten moeten toelaten. Mexicanen? Cynisch vindt hij want tot 1848 was bv. Texas of Arizona gewoon Mexico. Het is toen bezet geworden en afgepakt.


Tenslotte heeft Björn het nog over de journalistiek. De waarheid zeggen is niet meer zo vanzelfsprekend. Beschimpt en belaagd worden, behoort tot de realiteit. Internet brengt veel warmte, maar is ook een motor van extremisme: velen zijn eenzaam en op zoek naar samenzijn, samenhorigheid, al is het op internet in een groep. Hoe die mechanismen in elkaar zitten, daar zouden regeringen meer mee bezig moeten zijn. Vrijheid van meningsuiting, OK, maar geef niet zomaar meningen, maar meningen gevormd op basis van feiten… 


Valerie dankt Björn en sluit waardig af met een speciale terugblik op 3 ontbijtboeken van dit voorbije jaar en met de beste wensen voor een prettig jaareinde. Afspraak op 6 januari voor onze nieuwjaarswensen!