Verslag en foto's vriendendinner - Professor Rector A. De Paepe

UGent 20.0: een geschiedenis vol toekomst! Met deze slagzin heeft Anne De Paepe, sinds mei 2013 de eerste vrouwelijke rector van de Universiteit Gent, onze volle aandacht. Ze zal ons doorheen 200 jaar universiteit loodsen. In 1816 besliste koning Willem I - kort na de hereniging van de Nederlanden - tot oprichting van 3 rijksuniversiteiten in Gent, Leuven en Luik. Alhoewel, hij had eerst Brugge op het oog, doch wegens te sterk katholiek en te Fransgezind haalde Gent het als centraler gelegen.

De Rijksuniversiteit Gent wordt in 1817 plechtig geopend in de Troonzaal van het Gentse stadhuis, wat inhoudt dat in 2017 de Universiteit Gent haar 200e verjaardag viert. Laat dit een symbolisch scharnierpunt zijn met als hamvraag welke rol deze universiteit in de toekomst wil spelen, hét uitgelezen moment voor die vooruitblik met UGent 20.0. Rector Anne De Paepe steekt van wal met tal van mijlpalen en enkele iconische gebouwen, zoals de Aula Academica uit 1826, de Boekentoren van Henry Van de Velde uit de jaren ‘30 en het recente Ufo met o.a. een auditorium met 1.000 plaatsen. Anno 2016 heeft UGent als missie een creatieve gemeenschap te zijn van zo'n 9.069 medewerkers, 42.162 studenten en de alumni, allen verbonden door dezelfde waarden: engagement, openheid en pluralisme. Het credo luidt 'Durf Denken'. Jaarlijks halen ze een omzet van zo'n 630 miljoen euro met inkomsten en uitgaven in evenwicht. Niet altijd eenvoudig, want er zijn heel wat veranderingen in het hogeonderwijsbeleid. Met de enorme toename aan regelgeving is de Codex Hoger Onderwijs hun decretaal kader van zo'n 372 pagina’s. Je merkt zo dat dit iets is dat de werkbaarheid bemoeilijkt en een basis- of vereenvoudigingsdecreet dringt zich op. Ook aan deze universiteit heb je nog altijd de genderkloof. Aan de basis is er nochtans een bijna perfect evenwicht. Geen gebrek aan talent dus, maar blijkbaar gaat onderweg heel veel talent verloren. Kan een kennisinstelling en -maatschappij het zich permitteren om dit talent niet aan te boren? Een mooie illustratie van de creatieve gemeenschap die de UGent vandaag wil zijn, is de Innoversity Challenge. In het academiejaar 2015-16 werden er uit de 10 meest waardevolle ideeën uiteindelijk 4 geselecteerd: Gamified Learning, Open Webslides, Hermes en Vesta. Hun ideeën worden volgend academiejaar als pilootproject uitgevoerd. Wat internationalisering betreft, somt de rector ons verschillende en complementaire redenen op (mochten we hier al aan twijfelen). De meeste internationale studenten aan de UGent komen uit Nederland (900 Ba + Ma en 100 PhD), China, Duitsland, Spanje en Italië. Op PhD-niveau is het aandeel buitenlandse studenten het grootste: 30%. Omgekeerd stuurt de UGent ook studenten naar het buitenland via het Erasmusprogramma, maar er zijn ook andere mogelijkheden voor uitwisselingen. De Ghent University Global Campus zorgt in Zuid-Korea sinds 2014 voor Engelstalige opleidingen. Zij die er afstuderen, ontvangen hetzelfde 'Bachelor of Science'-diploma als in Gent. De drie bacheloropleidingen (voedings-, milieu- en moleculaire biotechnolgie) zijn gericht op studiegebieden binnen de STEM-categorieën: science, technology, engineering en mathematics. Dit is een theoretische achtergrond aangevuld met praktijkervaring en in het derde jaar zijn de studenten verplicht om één semester in Gent te komen studeren. Investeren in onderzoek is een volgende zeer belangrijke pijler. De rector heeft het over een goed onderzoeksklimaat, de onderzoekers en de publicaties. Van overheidswege gaat er 3% van het BBP naar R&D voor alle universiteiten en onderzoeksinstituten samen. Wat betreft de publicaties is de trend naar een toename van de wetenschappelijke output gekend. Dit heeft niet alleen te maken met de aanwezigheid van meer onderzoekers. Het aantal publicaties per prof per jaar is op een decennium tijd verdubbeld en ligt aan de UGent trouwens boven het Vlaamse gemiddelde. Er is het speerpuntenbeleid en voor erkenning en ranking is er de lijst met de 15 Highly Cited Researchers (Gent is sterk vertegenwoordigd voor biotechnologie), de Times Higher Education Ranking en de Shanghai Ranking. Dit zijn de meest gerespecteerde, want ze steunen vooral op harde (onderzoeks)data. Andere rankings zijn bv. de QS rankings, die ook per domein publiceren. De faculteiten in de diergeneeskunde, psychologie en bio-ingenieurswetenschappen kunnen volgens QS bij de 50 beste van de wereld gerekend worden (op een totaal van vele duizenden). Geschiedenis, biologie, geografie, milieukunde, materiaalkunde, farmacie en rechten zitten in de top-100 en zijn in het jargon 'world-class'. Verschillende andere domeinen leunen bij die top aan. Succes komt niet vanzelf en de rector heeft het over een gedegen HR-beleid, met een aangepaste benadering voor elk van de soms zeer diverse personeelscategorieën aan de UGent. Wat met innovatie & valorisatie? Het ondernemend klimaat zeg maar. In Vlaanderen hebben we hier een uniek model van kennis- en technologietransfer, met het centrale TechTrans Office, een 20-tal decentrale valorisatieconsortia en het gericht op zoek gaan naar mogelijkheden om onderzoeksoutput te valoriseren via patenten, octrooien, licenties, spin-offs, e.d. Er zijn de investeringsfondsen (Baekeland II en Q-BIC) en de spin-off portfolio. Tenslotte zijn er de technologieparken zoals 'Ardoyen' in Gent-Zwijnaarde en het Greenbridge wetenschapspark in Oostende en er blijft steeds nood aan uitbreiding. De financiering en het eigen patrimonium komt nog aan bod, evenals de investeringsplannen. Dit overzicht over kennis leert ons dat er heel wat uitdagingen zijn. We moeten iets doen met deze kennis, inspelen op digitale onderwijsvormen en kijken naar de internationale markt en hoe we die verder aanboren. Het was een boeiende confrontatie tussen de wereld van theorie en toepassing met open blik op de toekomst.