Verslag en foto's bezoek aan het Rijksarchief

De nieuwe vestiging van Het Rijksarchief in Brugge is een gebouw met een verhaal, zo zal blijken en toegegeven zo eenvoudig was parkeren in Brugge nog nooit.

Een warmkleurige poster (een uitvergrote foto van jawel een papierstapel) verwelkomt de bezoeker zodra je binnenstapt. Op het gelijkvloers wacht ons een sereen gemeubileerde, iets chic ogende leeszaal, waar ook studenten op afkomen om er collectief te blokken. Johan Vandeghinste, genealoog, historicus en nu reeds 15 jaar vrijwillig medewerker in het Rijksarchief, neemt ons mee op sleeptouw doorheen de verschillende werklokalen. We vernemen heel veel, over zuurvrij papier en dito kartonnen archiefdozen, verhalen van nog vóór de scan. We zien er eeuwenoude documenten, vernemen alles over de speciale stofzuiger, de procedure van het archiveren en restaureren... Procesdossiers zijn altijd wel interessant om te verwerken omwille van de "petites histoires" of soms etymologische wetenswaardigheden. Zo staan we plots oog in oog met de term "hangende zaken" want heel vroeger werden jouw procesdocumenten in een juttezakje gestopt en werden ze "en attendant" op de gang aan een soort kapstok gehangen en was de zaak dus hangende. We gaan de trap op naar het 28 km archief, ingenieus ingewerkt in de compactusrekken, digitaal aangestuurd welliswaar en dat alles bij 18° C met 55 % vochtigheidsgraad, de ideale omgevingstemperatuur voor ons gearchiveerd verleden. Het project Rijksarchief dat we bezoeken bestaat eigenlijk uit een nieuwbouw en het gerenoveerd Dominicanenklooster. Vanuit het nieuwe gebouw stap je via de passerelle naar het oude gebouw. Een leuke ervaring om hier rechts even binnen te gluren in de buik van de Brugse binnenstad en links bijna toeristisch de Halletoren in ogenschouw te nemen. Wat verder hebben we inkijk op de kloostertuin. Onze groep daalt gezamenlijk de statige houten trap af. Aan de trappaal met fraai insnijwerk beneden geeft Johan toelichting en hij zou nog wel uren gedreven verhalen en wetenswaardigheden uit zijn mouw kunnen schudden. Met aandacht voor de vloeren lopen we naar de kapittelzaal, komen er ongestraft buiten en zo gaan we recht af op de toelichting die architect Olivier Salens voor ons in petto heeft. Samen met aannemer Van Laere won hij in 2007 de DBFM-wedstrijd, uitgeschreven voor de eigenzinnige combinatie van dit beschermd voormalig klooster op de historische Predikherenrei als Unesco werelderfgoed, met een hedendaagse nieuwbouw, die letterlijk en figuurlijk een gewichtig archief moet torsen en dat boven een ondergrondse publieke parking van zowat 200 wagens. Hij boeit ons met de levensechte weergave van een dergelijk traject, waar creativiteit niet zelden een extra duw krijgt uit noodzaak, om van problemen opportuniteiten te maken.
De architectuur heeft een sterke identiteit. De nieuwbouw is opgevat als een stapel oud papier boven een transparant en open gelijkvloers, nochtans met een blinde gevel uit speciale 54 cm langgerekte rode bakstenen. Enig detail in de voorgevel is het logo dat een weergave is van het speciale roodkoperen dak (in plaats van zink) met eigenlijk verschillende hellende dakjes. Johan noemde het zopas nog een gebouw met ezelsoren, opnieuw een allusie op en een interpretatie van een archief, met gekreukt papier... Het gebouw heeft een perk vooraan en opzij met jawel papyrusberken. Ook de technieken van het gebouw monden er discreet uit, in plaats van op het dak. We lopen er even later babbelend en achteloos voorbij, richting restaurant “De Torre” vlakbij, waar we even veel genieten van de lunch en het cosy samenzijn, dit als afsluiter van het activiteitenjaar van De Hanze anno 2014.