Verslag en foto's vriendendinner ism VKW - Jannie Haek

Jannie Haek (CEO Nationale Loterij) gaf tijdens een dinergesprek zijn visie op ondernemen. Zelf noemt hij het ‘ondernemen met goesting’. Het werd een enigszins verrassend pleidooi voor ondernemen met passie waarbij we de cultuur van controle en immobilisme moeten proberen te doorbreken.

Haek woont al lange tijd in Brugge-Sint-Kruis, maar werd in 1965 in Torhout geboren. Na zijn opleiding Politieke wetenschappen, ging hij onmiddellijk aan de slag bij “de belastingen”, waar hij inspecteur van Financiën werd. Na verkiezingen werd hij door Louis Tobback gevraagd om op het kabinet Openbaar ambt te komen werken. Tot zijn overstap naar de NMBS-holding bleef hij 13 jaar lang kabinetschef van diverse vice-premiers van SPa-signatuur. “Het voordeel van die functie is dat er niks kan bewegen in het land of je weet het”, glimlacht hij. Tijdens deze periode behartigde hij flink wat economische dossiers: de beursgang van Belgacom, de overgang van Gemeentekrediet naar Dexia, de sluiting van RMT en de privatisering van BIAC. Volgens Johan Vande Lanotte zou het onderhandelen met vakbonden, de Staat, zorgen voor de veiligheid en IT mij goed afgaan.” En op 1 februari 2005 werd Jannie Haek CEO van de NMBS-holding. Sinds november 2013 zit hij aan het roer van de Nationale Loterij. “Zowel de NMBS als de Nationale Loterij hebben als ‘overheidsbedrijven’ iets gemeenschappelijks. Allebei hebben ze de staat als aandeelhouder. Maar hoe moet je dat nu voorstellen? In feite kan je het best vergelijken met een klein familiebedrijf waarbij de CEO geconfronteerd wordt met een heel brede vertegenwoordiging van ‘de familie’ in zijn aandeelhoudersvergadering, met elk een ander idee hoe het in feite moet.” Daarnaast zitten de meeste overheidsbedrijven in het stramien van een liberalisering. En die liberalisering ziet Haek in een duidelijke context. “In feite komt die liberalisering vanuit de Europese Commissie met als reden ‘omdat het voor de klanten beter is’. En dit resulteert meestal in fusieprocessen, mergers en acquisities… Waar het in feite om draait, is de uiteindelijke wil van de Commissie om Europese bedrijven te creëren die op mondiaal vlak meespelen. En de gevolgen hebben we gezien met onze luchtvaart, banken, de Post…” Eén ding staat voor Haek buiten kijf. Alle overheidsbedrijven hebben een duidelijke maatschappelijke opdracht. Haek staat nog even stil bij de NMBS.: “Er is een 100% correlatie tussen economische groei en mobiliteit. En de zakenmobiliteit is een catastrofe in ons land. Nochtans hebben we het dichtste binnenvaart-, spoorwegen- en autowegennet. Bijbouwen is niet de oplossing. We moeten de zaken echter beter gaan benutten. Daarom spreek ik graag van een ‘genetwerkte mobiliteit’ ”. Haek wijst vervolgens op de maatschappelijke rol van de Nationale Loterij: “In feite worden op een eerlijke manier kansen verdeeld. 6,5 miljoen Belgen spelen op jaarbasis minstens met 1 product van ons. 60% van de inzet gaat naar winnaars, maar er gaat maar liefst 250 miljoen euro naar goede doelen. Dat is niet niks. We steunen 800 verschillende projecten, gaande van ontwikkelingssamenwerking tot jeugdsport. Voor mij is dit olie in een goed functionerende maatschappij. Het ondersteunt de warmte in onze maatschappij.” En meteen is met ‘warmte’ de brug naar het ondernemerschap gemaakt. Haek beklaagt zich erover dat het moderne management vervallen is tot een moderne bureaucratie van processen, procedures en doelstellingen. Leiderschap beperkt zich via good governance al te vaak tot verdeel en heers, maar vooral controleren en rapporteren. “We zijn al te veel bezig een cultuur van controle en immobilisme te creëren. En dit is het omgekeerde van ondernemen. Want ondernemers pakken opportuniteiten en risico’s”. De boodschap van Haek is duidelijk. “Laat mensen gaan voor kansen. Laat medewerkers eens fouten maken. Onze bedrijven en onze maatschappij mogen niet overgeorganiseerd zijn. Mensen moeten ook ‘goesting’ blijven hebben. Blok hun creativiteit niet af. Negen ideeën zijn soms slecht, maar het tiende is recht in de roos.” Ondernemen met passie - niet controleren of remidiëren - kunnen we gebruiken in onze samenleving. We maken ons altijd te veel zorgen. Net zoals we in onze maatschappij moeten ondernemen met goesting, moeten we de projecten in onze maatschappij met passie ontwikkelen.