Verslag en foto's vriendendinner M. Van Hecke

Uitdagingen en knelpunten voor het Vlaamse onderwijs. Bereidt ons onderwijs voldoende voor op de arbeidsmarkt? Na de inleiding van onze voorzitter en onder het motto “met goed opgeleide mensen is het goed ondernemen” steekt Mieke Van Hecke van wal. Hoe blijven we kwaliteitsvol onderwijs aanbieden aan onze kinderen, wat zijn de knelpunten en wat is de visie op de toekomst voor het secundair onderwijs in Vlaanderen? Deze onderwerpen komen uitgebreid aan bod.

Mieke Van Hecke is sinds 1 juli 2004 directeur-generaal van het Vlaams Secretariaat van het Katholiek Onderwijs (VSKO),  de koepelorganisatie van alle autonome katholieke scholen in Vlaanderen.
Wat betreft basis- en kleuteronderwijs betekent dit 63% en voor wat betreft secundair onderwijs 75% van alle Vlaamse leerlingen. Door het betalen van een bijdrage treden de autonome scholen toe tot de koepel van het Katholiek Onderwijs. Hiervoor krijgen ze administratieve, juridische en pedagogische ondersteuning. De regelgeving voor het onderwijs is federaal geconcipieerd. Mieke Van Hecke wijst op het juridiserende karakter van onze huidige samenleving. Scholen worden meer en meer verplicht beslissingen te motiveren en worden ter verantwoording geroepen in onze “ik heb recht op” cultuur. Door deze juridisering dreigen we af te stevenen op een vraaggestuurd aanbod wat de kwaliteit van het onderwijs onderuit haalt. De koepel voorziet leerplannen voor de leerkrachten maar ook de nodige ruimte voor zelfinvulling. Wat de uitbreiding van de eindtermen betreft op domeinen zoals milieu, gezondheid, democratie en financiële geletterdheid, daar ligt volgens Van Hecke de verantwoordelijkheid bij de maatschappij.
Onderwijs krijgt teveel  de schuld van alles, alsof het onderwijs alle maatschappelijke problemen moet oplossen. Vandaag de dag is er geen geloof meer in de professionaliteit en inzet van de medewerkers van het Katholiek Onderwijs. Dit valt Mieke Van Hecke zwaar. Op de vraag rond de wijze waarop secundair onderwijs wordt ingevuld in Vlaanderen is Van Hecke duidelijk. Ons secundair onderwijs laat Finland voor op Europees vlak en wereldwijd staan we op de 4de plaats. Ze pleit dan ook om dit gegeven niet verloren te laten gaan en onze sterktes te behouden.
Deze sterktes hebben te maken met de autonomie van onze scholen, de drive die ontstaat vanuit een verbondenheid in de school. Eenheidsworst werkt niet! Elke school heeft zijn karakter zoals de Jezuïetencolleges en de broeders Salesianen. Een kind moet gelukkig zijn om te kunnen presteren. We moeten deze autonomie en diversificatie koesteren. Uit een OESO-rapport blijkt dat dit de beste garantie is tot succes. De ongekwalificeerde uitstroom is momenteel 15%. Oorzaken:  verkeerde keuzes in opleiding, te weinig motivatie, te weinig incentives in het basisonderwijs om sterktes te ontdekken.
Momenteel bestaan er 124 studierichtingen. Er is te weinig transparantie en versnippering van de middelen.
Wetenschap en techniek wordt te weinig gekozen, TSO/BSO zijn ondergewaardeerd. Deze richtingen dragen nog steeds een negatief imago en daar hebben we allemaal schuld aan. Latijn is geen garantie tot slagen in het leven… Wat zijn de opties om aan deze uitdagingen een antwoord te geven? In het eerste jaar een homogene groep “triggeren” om te zien of men het niveau aankan en dan op het eind van het jaar heroriënteren. Een getrapte studiekeuze. Men moet het mogelijk maken zonder problemen van de één naar de andere groep over te gaan. Vermijden dat je op een bepaald moment nergens meer heen kan. Afstappen van het waterval effect, dit is bijzonder nefast voor de motivatie van de scholieren. Ook de hoogbegaafden beter begeleiden en uitdagen om ook in hen het beste naar boven te halen.
Relatief homogene groepen waarin we prefereren te differentiëren.
Ook groepen elkaar doen ontmoeten in het interessedomein van de opleiding. De ingenieur (IWT) in contact  brengen met de lasser/elektricien (TSO).
Ook moeten we gaan naar portfolios, attesteren wat men heeft bereikt en scholieren motiveren om verder te doen waar men goed in is. Mieke Van Hecke wordt kwaad wanneer ze praat over het “markteconomisch” denken over onderwijs. Alleen leren wat “nuttig” is, is verschrikkelijk. We evolueren naar een nuttigheidssamenleving. Het is een zoektocht hoe we de differentiaties invullen om de leerkrachten te blijven motiveren. We moeten gaan naar een verbreding. Daar wil Mieke Van Hecke voor vechten bij de hertekening van het secundair onderwijs in Vlaanderen. We danken Mieke Van Hecke voor deze zeer boeiende uiteenzetting vol passie en geestdrift! Deze avond stemt tot nadenken…