Verslag en foto's vriendendinner T. Zwaenepoel

Achter de schermen van het Vaticaan Bruggeling Tom Zwaenepoel is onze gastspreker naar aanleiding van een vrijwel unieke gebeurtenis. Nog in geen 600 jaar was het voorgekomen dat een paus “ontslag” nam, of in recentere terminologie uitgedrukt op “brugpensioen” gaat. Op de derde dag van het conclaaf was de witte rook te zien en werd de 76-jarige Argentijn Jorge Mario Bergoglio de 266ste kerkvorst, als paus Franciscus I.

Tom Zwaenepoel was één van de vele aanwezigen op het Sint-Pietersplein bij de inauguratie van paus Franciscus . Hij is verbonden aan de Universiteit Gent en leerkracht van de Abdijschool Zevenkerken, doch tevens Vaticaandeskundige par excellence met een aantal publicaties over de Kerk en het Vaticaan. Vaticaanstad, verborgen achter hoge, dikke muren, is de kleinste staat ter wereld (44 ha). Zowat de helft ervan is bebouwd (hierbij komen uiteraard extraterritoriale gebouwen en percelen).
De officiële benaming van het territorium van de paus is Staat van Vaticaanstad (Stato della Città del Vaticano), opgericht door de Verdragen van Lateranen (1929) tussen de Heilige Stoel en de Republiek Italië.
Sinds 1984 is Vaticaanstad erkend als 'werelderfgoed van de UNESCO' en tevens de enige staat waarvan het hele territorium is beschermd. De Heilige Stoel (Santa Sede) is de officiële benaming van de paus als hoofd van de rooms-katholieke Kerk en de in zijn naam optredende instanties van de Romeinse Curie. Hij is dus het centrale bestuursorgaan van de Kerk. De paus staat aan het hoofd van de Heilige Stoel. De symboliek van de staatsvlag wordt toegelicht en verschilt naargelang de Heilige Stoel bezet (met tiara) of onbezet (met halfopen parasol) is. In die meestal korte onbezette tussenfase wordt dit wapenschild gewisseld op alle officiële documenten, de titelpagina van de Vaticaanse krant, website, munten en postzegels. Sinds 1929 is er een eigen grondwet, doch sinds 1 januari 2009 neemt het Vaticaan niet langer automatisch de Italiaanse wetten over, omdat ze zich steeds minder kunnen vinden in de Italiaanse burgerlijke wetgeving. Het Latijn is er als enige land ter wereld de officiële taal, hoewel Italiaans zich als omgangstaal manifesteert. Frans – de taal van de diplomatie – is niet onbelangrijk. Natuurlijk zijn Engels en recent ook Pools aan de orde. De officiële titulatuur van paus Franciscus wordt in detail toegelicht, zo ook het personeelsbeleid voor de Heilige Stoel en Vaticaanstad. Tijdens het tweede luik van zijn toespraak gaat Tom Zwaenepoel dieper in op het verloop van de pausverkiezing, wat ons allen nog vers in het geheugen ligt. Hij is goed op dreef en lang niet uitverteld, doch het tijdsbestek van deze Hanzeavond noopt af te ronden voor het tafelmoment, trouwens ook een niet onbelangrijk moment in het preconclaaf-gebeuren bij een pausverkiezing, zo hebben we begrepen.