Verslag en foto's vriendendinner J.J. Cassiman

Over evolutie en revolutie...

Kennisrevolutie weliswaar, want gastspreker em. professor Jean-Jacques Cassiman begint zijn betoog met de klemtoon op revolutie, dit na de uitgebreide en interessante introductie door Voorzitter Philippe Snick. Professor Cassiman is immers een wereldautoriteit op het vlak van genetica. Hij wordt wereldwijd geprezen voor zijn expertise en ook zijn talent om zijn vakgebied te vertalen naar een groter publiek. En wij zitten ditmaal op de eerste rij. Op het vlak van DNA is 2003 (na de ontdekking ervan in 1953) opnieuw een mijlpaal gebleken omdat het Humane Genoom Project, dat zo'n 13 jaar in beslag heeft genomen, toen voltooiing kreeg. Hiermee is het humane genoom in kaart gebracht en kwam deze kennis ook vrij beschikbaar op het internet. Op zich is het humane genoom zeer interessant, doch ook het genoom van het individu is belangrijk. Op dat vlak is er eveneens een enorme ontwikkeling gaande. DNA wordt immers mede geconditioneerd door de omgeving, door wat je meemaakt en er zijn uiteraard ook de transgenerationele epigenetische effecten. Voor de evolutie neemt Professor Cassiman ons mee doorheen een genome analyse die vertrekt van de Homo Sapiens in de Hoorn van Afrika zo'n 200.000 jaar geleden. Door uitzwermingen kruisen die o.a. met Neanderthalers in het Midden Oosten zowat 60.000 jaar geleden, enzovoorts, om te komen tot wat we vandaag kunnen omschrijven als een kruising all mixed up. De toepassingen van DNA zijn legio, o.a. in onderzoek naar misdaad, identificatie van personen of micro-organismen, afstamming, erfelijke ziekten en vroegtijdige opsporing ervan (NIPD= niet invasieve prenatale diagnose).
Door de technologische ontwikkelingen gaat het in kaart brengen steeds sneller en goedkoper. Opgelet toch voor internetsites. Ze onderzoeken alles wat je vraagt als het maar opbrengt. Ook enige voorzichtigheid met dit soort DTC-onderzoek (Direct to consumer= zonder arts: beperkte interpretatie, technisch niet altijd betrouwbaar...), de privacy bescherming, de rechten van het kind.
Er zijn de nieuwe behandelingen, de gepersonaliseerde geneeskunde met de farmacogenetica (het onderzoek van variaties in het DNA in relatie tot de respons op geneesmiddelen).
De rol van patiënten verandert ook door de revolutionaire kennisaangroei. Er is zelfs een heuse academie EUPATI (European Patients' Academy on Therapeutic Innovation).
Door de hoge kostprijs voor DNA-onderzoek komt ons solidair systeem, gestoeld op Bismarck ook aan bod. En we mogen ons niet bind staren op DNA, want het microbioom (het geheel van microben in een organisme) speelt nog mee, zelfs met een percentverhouding menselijk DNA t.o.v. van bacterieel DNA van 10/90. Professor J.J. Cassiman besluit dat er genoeg geld is maar dat het beter gebruikt moet worden voor dingen die wel werken. De wondere wereld van DNA blijkt duidelijk uit de expressie op de gezichten van de toehoorders.
Voorzitter Philippe Snick heeft voor zijn spreker nog een paar interessante vragen in petto en de discussie over dit boeiend onderwerp werd ongetwijfeld verder gezet aan de tafels tijdens het aansluitend diner. De grote opkomst en het lang en uitgebreid napraten aan de tafels verraadt dat dit een geslaagde avond was.