Ontbijt(k)boek - Gastspreker Joël De Ceulaer - 20 februari 2020


Hoera! De democratie is niet perfect

Verdediging van een onvolmaakt systeem


 ‘De democratie is onbevredigend, ongrijpbaar, onrechtvaardig, onverzoenlijk, onverstandig en onmogelijk. Leve de democratie!’ – Joël De Ceulaer


Het wordt zo vaak herhaald dat bijna iedereen het intussen gelooft: onze democratie bevindt zich in een diepe crisis. Ze is chronisch vermoeid, werkt veel te traag en lijdt aan hoge electorale koorts. Daarom wordt er vaak op afgegeven en zoeken sommigen het zelfs in alternatieven als deliberatie en loting, ter vervanging van of aanvulling op de klassieke verkiezingen. 


Journalist Joël De Ceulaer begon zich steeds meer te ergeren aan dit crisisgevoel en verdiepte zich in de historische wortels en politiek-filosofische eigenschappen van ons systeem. De échte crisis van de democratie, schrijft hij, is misschien wel dat zoveel intellectuelen er niet meer in geloven. Mede aan de hand van interviews met een groot aantal experts probeert De Ceulaer ons vertrouwen in de representatieve democratie te herstellen, door de fundamentele gebreken ervan - zes, om precies te zijn - messcherp te analyseren en toe te lichten. 


Dit boek is een verhelderende zoektocht naar de grondslagen van onze vertegenwoordigende democratie en een verfrissend geluid in de aanzwellende kakofonie van doemdenkers. Het belicht ook uitgebreid de actuele discussie over mensenrechten en doet concrete aanbevelingen voor wie ons systeem genegen is.

Rapport van de activiteit:

Gastspreker Joël De Ceulaer - 20 februari 2020

Hoera! De democratie is niet perfect

Verdediging van een onvolmaakt systeem

Op het eerste ontbijt(k)boek van het jaar, ditmaal in het Velotel te Brugge, werd onze gezamenlijke bezorgdheid over de politieke crisis weggenomen door journalist en anti-apocalypticus Joël De Ceulaer.

Hij deelde ons mee dat een politieke crisis immers geen crisis is in democratie; één van de krachten van een democratie is net dat het een politieke crisis aankan én uiteindelijk zelfs corrigeert!  De spreker nam ons mee in zijn filosofie die hij vertaalde in zijn boek over democratie met een positieve diepzinnige kerngedachte.

Bij het schrijven van zijn boek stelde de heer De Ceulaer zich 2 fundamentele vragen. : Wat deugt er niet aan het democratische systeem?  Wat kunnen we eraan doen om het beter te doen?

Zijn antwoord op deze eerste vraag vat hij samen in de 6 gebreken kennen van het democratisch systeem.

1)     Een democratie is onbevredigend: er is immers niemand die volmaakt tevreden is met het beleid, het kan steeds groener voor de groenen en roder voor de roden.

2)     Een democratie is ongrijpbaar: waar we in het tijdperk van de verzuiling van wieg tot graf voor dezelfde partij kozen, is de kiezer nu veel onafhankelijker en actiever in zijn keuze geworden, wat voor de heer De Ceulaer vrij positief te noemen is.

3)     Een democratie is een onverzoenlijk systeem: we zijn allemaal verdeeld.  De uitval van Tom Lenaerts bij Van Gils & Gasten aan het adres van 2 kibbelende politici “mannekes, kom toch eens overeen” gaf te kennen dat hij de democratie niet echt begrijpt.  Verdeeldheid is immers normaal in een democratie.

4)     Een democratie is onverstandig: soms begaat een democratie vergissingen. Niet elke politici zit op de juiste plaats en doet de juiste zaken, maar zoals reeds aangehaald, de democratie zal ook dit corrigeren door te belonen en af te straffen.

5)     Een democratie is onmogelijk: het perfecte kiessysteem bestaat immers niet; niet het proportioneel stelsel, noch het meerderheidsstelsel.

6)     Een democratie is onrechtvaardig: een meerderheid kan immers beslissingen nemen die de minderheid beschadigen.  Gelukkig hebben we in België een democratie én een rechtstaat die dergelijke beslissingen moet voorkomen, waardoor we vreedzaam kunnen leven.

En wat kunnen we eraan doen? 

Op de tweede vraag antwoordt de heer de Ceulaer: helemaal niets.  Aanvaarden.  Ermee leren leven.  Hij vat het samen met een quote van W. Churchill: Beseffen dat democratie het ‘slechtste’ systeem is dat we kennen – afgezien van andere systemen die hieraan voorafgegaan zijn.

Maar vooral: Hoera!  De democratie is niet perfect en laten we vooral op verkiezingsdag in het stemhokje van de lokale school onze verdeeldheid vieren, terwijl we met de buren keuvelen over de dingen des levens.