Vriendendinner - Gastspreker Johan Van Overtveldt - ex Minister van Financiën


'2019, veertig jaar na 1979: de historische achtergrond van onze actuele discussies'

Het politieke en economische landschap van de voorbije 40 jaar. Wat is de historische achtergrond van de huidige discussies? Hierover komt Johan Van Overtveldt spreken bij De Hanze.

In 2011 hadden we Johan reeds te gast bij De Hanze, dit naar aanleiding van zijn boek ‘Het einde van de Euro’.

We kennen Johan Van Overtveldt uiteraard ook nog van het weekblad Trends. Hij promoveerde tot doctor in de Toegepaste Economische Wetenschappen aan de UFSIA, haalde eveneens een MBA aan de KU Leuven en begon in 1978 zijn carrière als journalist bij Trends. In 1982 maakte hij een overstap naar het zakenleven, waar hij functies uitoefende bij Bank Brussel Lambert, Shoeconfex, BTR en VCR. Van 1992 tot 1999 keerde hij terug naar Trends waar hij onder meer co-hoofdredacteur en chief economist was. Van 2004 tot 2010 volgde een nieuwe uitstap, ditmaal naar het Verbond van Kristelijke Werkgevers en Kaderleden. Hij was er aanvankelijk directeur van de denktank VKW Metena. Vanaf 2007 werd hij aangesteld als algemeen directeur. In 2010 keerde hij terug naar Trends en was er tot november 2013 hoofdredacteur. Tegelijk was hij van september 2011 tot oktober 2012 hoofdredacteur bij zustermagazine Knack.

Op 11 oktober 2014 wordt hij minister van Financiën in de regering-Michel I. Sinds 21 mei 2015 is hij ook bevoegd voor de bestrijding van de fiscale fraude. In 2017 verhuisde Johan naar Mechelen om er lijstduwer te zijn bij de lokale verkiezingen van 2018. Bij de val van de regering-Michel I op 9 december 2018 neemt Johan Van Overtveldt ontslag als minister.

Wat is nu de historische achtergrond van de huidige discussies? Uiteraard zijn we ook benieuwd naar zijn ervaringen als beleidsmaker. Heeft hij veel van zijn plannen kunnen realiseren?

Ook benieuwd? Schrijf je vlug via de gebruikelijke link hieronder!

Rapport van de activiteit:

Thema: "2019, veertig jaar na 1979: de historische achtergrond van onze actuele discussies"

Na de gebruikelijke receptie en de verwelkoming door onze voorzitter Wim Henneman worden eerst een aantal nieuwe leden gepind.  Ditmaal werden Rita Devloo, Dirk De fauw, Johan Vanhulle en Didier Viaene als volwaardig lid beschouwd. Jaja, ook de burgemeester van Brugge is nu officieel lid van onze businessclub.

Na de korte inleiding van onze voorzitter is het aan onze gastspreker van vanavond, niemand minder dan Johan Van Overtveldt, (ex)-minister van Financiën, belast met Bestrijding van fiscale fraude.

De heer Van Overtveldt begon uitdrukkelijk te melden dat zijn discours zou gaan over 1979 en niet over de actuele Belgische politiek, toch niet direct.

1979 was een uitzonderlijk jaar voor ons, meer bepaald voor de mensheid.  In 1979 zijn er 7 gebeurtenissen geweest die stuk voor stuk tot op de dag van vandaag een enorme impact gehad hebben.

Tijdens een interview van Johan met historicus Niall Ferguson in 2009 naar aanleiding van de 20 jaar na de  val van de Berlijnse muur in 1989, beweerde die laatste dat 1979 een boeiend jaar was geweest door de volgende 3 gebeurtennissen:

- terugkeer van Ayatollah Khomeini naar Iran met duidelijke afkeer van het Westen en van de US;

- start invasie Sovjettroepen in Afghanistan – finale fase voor verdamping en verdwijning van de Sovjet-Unie 

- en de verkiezing van Margaret Thatcher.

Johan heeft hieraan zelf nog een 4-tal doorslaggevende feiten van 1979 gekoppeld.

- Start liberalisering in China met Deng Xiaoping (eerste schuchtere stappen om van de Mao erfenis af te geraken en een economie op gang te trekken die beter functioneert). 

- Irak met Saddam Hoessein die alle macht, na een jaar presidentschap naar zich toetrekt, met als schrijnend voorbeeld de zitting van de Ba’ath-partij in Bagdad waar Hoessein vroeg aan diegenen die niet trouw zijn aan hem om de zaal te willen verlaten, waarna ze bij het buitenkomen allemaal gefusilleerd werden.

- Three Mile Island accident in nucleair station in Dauphin County, Pennsylvania. Heel de discussie over de veiligheid van de kernenergie is in mei 79 in Three Mile Island op gang gekomen.

- Paul Volcker: president van de National Reserve Bank in New York, die in oktober ’79 het Amerikaans monetair beleid drastisch heeft omgegooid.

Hoe dit nu de historische achtergrond is voor discussies die momenteel nog aan de gang zijn, dat is wat Johan Van Overtveldt helder en factueel aan ons toelicht. Aan het woord is een man die naast zijn ervaring als politicus, vooral ook journalist, hoofdredacteur was het zelf zeer verrijkend vond om de voorbije 4 jaar samen met de ministers van financiën van de mid-Europese landen rond de tafel te zitten.

Tot slot heeft Johan uiteraard veel respect voor de jongeren die vandaag op straat komen en we zijn allemaal zelf ook ooit op straat gekomen, dus het is lovenswaardig dat zij dit ook doen.  Wat hij niet pikt, is dat zij ons verwijten dat wij de generatie zijn die het “verkloot” hebben, dit is niet waar.

Het klimaat moet wel degelijk aangepakt worden, maar de wereld is er zeer sterk op vooruit gegaan:  25 jaar geleden leefden 1,8 miljard mensen in extreme armoede, nu nog steeds 700 miljoen, maar dus wel al meer dan 1 miljard minder, ook al is de wereldbevolking serieus gestegen. De gemiddelde levensduur is gestegen, de kindersterfte is gedaald.  De kwaliteit van het milieu is zelfs sterk verbeterd. In de jaren ‘70 (hij heeft er iets mee, ook muzikaal) hadden we het over zure regen en global cooling.

Laat ons stoppen met daar in dramatische termen over te denken en te spreken en de vorige generatie te beschuldigen.  Het aandragen van dat schuldgevoel is verkeerd en eigenlijk onterecht.

Om af te sluiten met een boutade: de afwezigen hadden wederom eens ongelijk!