Verslag en foto's vriendendinner met Randall Lesaffer

Het werd deze keer een lang aperitiefmoment op het terras van Hotel/Restaurant Weinebrugge. Blame it on… het uitzonderlijk prachtige zomerweer op een avond midden in april en het goede gezelschap uiteraard.

Dan wordt het toch tijd voor de fact & figures van onze voorzitter Marc Loeys naar aanleiding van onze jaarlijkse Algemene Statutaire Ledenvergadering. Geert Messens introduceert enthousiast  Professor Randall Lesaffer, vrienden sedert de collegetijd.

Randall begon zijn uiteenzetting over het buitenlands beleid van Trump met tegelijk twee vragen: heeft Trump eigenlijk wel een visie en bezit de Amerikaanse president eigenlijk een strategie? 

Donald Trump heeft een consistent wereldbeeld dat hem als visie dient en de president heeft geen plan of strategische aanpak. Meer nog, hij neemt weinig moeite om zelf dossierkennis op te doen en probeert zich te omringen met mensen die daartoe wel in staat zijn, wat resulteert in een heuse machtsstrijd rondom hem. 

Je kan spreken van twee ‘klieken’ rond Trump, eentje aangevoerd door zijn schoonzoon en een tweede door de ‘generaals’. Deze laatste zijn er verantwoordelijk voor dat er een buitenlandse politiek Trump 2.0 opgedrongen wordt, ook aan Trump zélf. Reeds in zijn eerste maand heeft de kersverse president een poging ondernomen om zijn visie op het buitenlands beleid scherp te stellen… Deze werd al snel weggeduwd door zijn entourage. 

Aan de hand van 14 feiten zal Randall ons de eerste 15 maanden van Trump duiden. 

1) Reeds van dag één keert Trump zich tegen het establishment en tegen de vrijhandel: Amerika heeft te lang andere landen gesubsidieerd en andere landen verdedigd ten koste van zichzelf. Vanaf nu ‘America First’ en hij wou hierbij vooral ook breken met Obama, maar tegelijk ook met 70 jaar Amerikaans buitenlands beleid. 

Hebben de USA de feitelijke leiding opgenomen op wereldvlak en het eigen land verwaarloosd, dan zullen ze vanaf nu het leiderschap opnemen in eigen belang daar waar er ROI is voor de USA. Trump denkt dus werkelijk in een win-loose i.p.v. in een win-win modus. 

Randall geeft ons uitvoerig toelichting over 70 jaar geschiedenis met de USA als leider (na WOII) met 2 niveaus van belangen: een strategisch veiligheidsbelang (met o.a. oprichten van strategische allianties zoals NAVO) en economische belangen (multilaterale organisaties: IMF, de Wereldbank….). 

Na de Koude Oorlog werpt de USA zich op als promotor van de staatsveiligheid. Ook Obama bouwde verder op het werk van Eisenhower en Bush, die zich actief opstelden als verdediger van het interventionisme. Obama wou zich echter terugtrekken uit het Midden Oosten. Trump ziet het anders en gaat terug naar de jaren ’30 waar het ook ‘America First!’ was. Hier ligt ook de basis van Trumps bewondering voor Poetin, Erdogan en Xi Jinping.

Concreet  beslist hij in zijn eerste dagen voor de muur tussen USA en Mexico en voor het buitenhouden van mensen uit 8 moslimlanden. Om de Rust Belt States achter zich te houden, maar ook ingegeven door een absolute afkeer voor alles van Obama, dijkt hij ook het Trans-Pacific Partnership (TPP) in, een magistrale blunder want dit zet de deur voor China wagenwijd open in de Pacific-regio.

2) Het ontslag van Flynn was een tweede veelbetekenend feit en het doet Trump terug opschuiven naar de NAVO omdat hij te veel problemen heeft met Rusland.

3) Het bombardement op Syrië als vergelding voor de eerste chemische aanval (ondanks zijn eigen wil om de alliantie op te blazen) om verschil te maken met Obama en te tonen dat hij niet bang is om effectief geweld te gebruiken. 

4) Zijn bezoek aan Saudi-Arabië was eveneens een breuk met zijn voorganger. Obama was eerder neutraal tussen Saudi-Arabië en Iran, waar Trump nu duidelijk Iran als de vijand bestempelt. Trump slaat ook munt uit de oorlog door Saudi Arabië tegen Iran via een enorme wapendeal met de Saudi’s. 

5) Trump haalt het klimaatbeleid onderuit.

6) Het verdwijnen van ISIS speelt ook een rol in het buitenlands beleid van Trump.

7) James Mattis en John Kelly, de twee belangrijkste figuren rondom Trump, spelen het ook zeer handig en slagen erin de NAVO terug meer als vriend te behandelen, waarbij Rusland en China opnieuw meer als vijandelijke tegenstanders worden beschouwd. 

8) Het verhaal van de verhuis van de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar Jerusalem is een kaakslag voor de Palestijnen.

9) Het opvoeren van de Asian Dialogue als poging om het opblazen van de TTP tegen te gaan. 

10) Oekraïne krijgt terug wapens, wat impliceert dat Europa terug wordt verdedigd en dit is opnieuw een stap richting pro-NAVO.

11) De Turkse interventie (samen met ex-ISIS mensen) tegen de Koerden (bondgenoten van de USA sinds het begin van het conflict in de regio) wordt door Trump toegelaten in het licht van de hernieuwde en recente toenadering naar de NAVO, met de Koerden voor de zoveelste keer als kind van de rekening. 

12) De nieuwe situatie in Noord- en Zuid-Korea kan een positieve wending nemen in de regio voor de Verenigde Staten. Het harde optreden van Trump heeft paradoxaal genoeg klaarblijkelijk positieve invloed gekend. 

13) Nu blijken er recentelijk toch pogingen om het TPP terug leven in te blazen. 

14) Het recente Amerikaanse bombardement van Syrië staat eigenlijk in schril contrast met wat Trump al van bij het begin wou om de USA zo snel mogelijk uit Syrië terug te trekken, wat er kan op wijzen dat hij geen concreet geostrategisch beleid heeft. 

15)

Er kan wel sprake zijn van een heuse 2.0 versie in het buitenlands beleid van Trump, aangemoedigd door zijn omgeving. Er wordt gesproken van een ‘national security strategy’ waarbij het nieuw adagio ‘advance our values’ centraal staat.

Trump verkondigt luidop na één jaar dat hij geslaagd is in zijn ‘revolutie’ maar dat hij nu terug stapt naar de normale rol van de USA als leider van het Westen met organisaties als de NAVO en de EU (alhoewel ze zich béter moeten organiseren). Het zijn in feite de mensen rondom Trump die hem trekken naar de 2.0 versie want deze laatste wendingen stroken niet met zijn eigen persoonlijke visie…. Voor Trump telt vooral de eigen soevereiniteit. Dit betekent voor Trump dat in zijn leidersrol de USA de stérkste moet zijn wat dus botst met de definitie van de leidersrol van de afgelopen 70 jaar. 

Daarnaast is er ook vertrouwensbreuk vanuit de traditionele partners van de USA, zowel op economisch als op vlak van het politieke proces in de Verenigde Staten. Het is nu duidelijk. De NAVO blijft (ze zullen wel méér moeten bijdragen) wat een veeg teken is voor Rusland. Op die basis wordt de burgeroorlog in Oekraïne dan wel verlengd. 

In het Midden-Oosten kiest Trump voor Saudi-Arabië, waardoor Iran zich weer agressiever zal opstellen wat op zich dan weer als gevolg zal hebben dat de USA aanwezig zullen moeten blijven in de regio. 

In Azië heeft Trump chaos gecreëerd door het opzeggen van de TPP met ook als gevolg dat er een vertrouwensbreuk ontstaan is bij India en Japan.

Het was dus inderdaad wel een eerste Trumpjaar van ‘living dangerously’: Amerika heeft gepokerd wat zeer gevaarlijk is gebleken. Het vertrouwen in Azië en het Midden-Oosten is geschaad en ook bij meer vijandelijke tegenstanders (Rusland, China…..) raakt het krediet opgebrand wat het exponentieel moeilijker maakt om de volgende keer constructief rond de tafel te gaan zitten…

We hebben in no time heel wat interessante info voorgeschoteld gekregen, want Randall Lesaffer spreekt vlot en in een ras tempo. Of die info ons gunstig stemt of niet, we hebben er wel honger van gekregen. Eerst nu zelf aanschuiven aan de tafel. De vragenronde hebben we nog tegoed na het eten. Ook die was uitgebreid en ‘bangelijk' interessant. 

Opgemaakt op: 27.04.2018
« Alle nieuws